Is het gebruik van blockchain veilig?

Crypto.be » Kennisbank » Is het gebruik van blockchain veilig?

Is het gebruik van blockchain veilig? Het korte antwoord: ja. In het algemeen kan er theoretisch gezien weinig misgaan bij het gebruik van blockchain, als je het hebt over veiligheid.

Maar wat is nou hetgeen dat blockchain zo veilig maakt? Wat zijn de voordelen en nadelen van blockchain, als je het hebt over veiligheid? En wat zijn de mogelijke valkuilen in de veiligheid van blockchain? Dat, en meer, lees je in dit artikel over de veiligheid van blockchain.

Waarom is blockchain veilig?

Blockchain wordt vaak genoemd als een waterdicht systeem. Een systeem dat het monetaire systeem zou kunnen vervangen en ervoor zou zorgen dat er nooit meer fraude zou plaatsvinden, of geld dubbel uitgegeven worden.

Maar waar komen deze uitspraken vandaan? Wat maakt blockchain nou zo veilig? Er zijn een heleboel redenen waarom blockchain een erg veilige technologie is. De drie belangrijkste zijn: het decentrale karakter, de consensus algoritmen en de cryptografische beveiliging. Laten we deze eens bekijken.

Decentraal

Veiligheid blockchain decentraal

Eén van de redenen waarom het gebruik van blockchain zo veilig is, is door het feit dat blockchain decentraal is. Het hele blockchainnetwerk wordt in de lucht gehouden door nodes, die over de hele wereld verspreid zitten. Als er 1 node wegvalt, heeft dit dus weinig effect. Dan zijn er namelijk nog duizenden andere nodes die de rest van het netwerk in de lucht houden.

Niet alleen zorgt dit ervoor dat het (bijna) onmogelijk is dat het netwerk eruit ligt, het zorgt er ook voor dat het netwerk eigenlijk helemaal niet gevoelig is voor hackers. Inderdaad, het is mogelijk dat een computer 1 of 2 van de nodes in het netwerk (in het geval van Bitcoin zijn dit bijvoorbeeld miners) hackt. Hiermee bereikt de hacker echter niets.

Dit is maar 1 van de tientallen duizenden nodes in het netwerk en zonder dat ook de andere nodes instemmen met een bepaalde scam die de hacker wil uitvoeren, kan de hacker niets bereiken. Aangezien de hacker geen macht heeft over de andere nodes, zullen deze nooit instemmen en kan de hacker werkelijk niets doen.

Consensus

Dat brengt ons dan ook meteen bij het volgende punt. Blockchains maken gebruik van consensus algoritmen. In het geval van de cryptocurrency Bitcoin (BTC) is dit Proof of Work (PoW), waarbij de miners hun rekenkracht aanbieden om transacties te verifiëren, waardoor het netwerk zonder vertrouwde tussenpersoon transacties kan uitvoeren, volledig decentraal dus.

Er zijn verschillende consensus algoritmen. Proof of Work (PoW) wordt gebruikt door Bitcoin en Litecoin. Proof of Stake (PoS) wordt gebruikt door Ethereum (sinds The Merge in 2022), Cardano en Solana. Bij PoS zetten validators hun tokens in als onderpand, in plaats van rekenkracht te gebruiken. Dit maakt het netwerk energiezuiniger terwijl de veiligheid behouden blijft.

Een consensus algoritme is dus een systeem dat ervoor zorgt dat transacties automatisch goedgekeurd worden. Het vraagt op een manier rekenkracht (of inzet van tokens) van de nodes in het netwerk, die ingezet wordt om transacties te verifiëren, door te kijken of deze op een correcte manier aan de blockchain toegevoegd kan worden.

Dit zorgt er bijvoorbeeld voor dat geld op geen enkele manier dubbel uitgegeven kan worden, waardoor er eigenlijk geen fraude kan plaatsvinden in blockchainnetwerken.

Cryptografische beveiliging

Elke transactie op de blockchain wordt beveiligd met cryptografie. Concreet betekent dit dat elke transactie digitaal wordt ondertekend met je private key. Zonder deze private key kan niemand een transactie namens jou uitvoeren. Daarnaast worden alle transacties gehasht: ze worden omgezet naar een unieke code van vaste lengte. Als er ook maar één karakter in een transactie wordt gewijzigd, verandert de hash volledig. Hierdoor is het onmogelijk om transacties achteraf te manipuleren zonder dat het hele netwerk dit opmerkt.

Valkuilen van blockchainveiligheid

Toch kan er het een en ander misgaan bij het gebruik van blockchain. Dit is in het verleden dan ook zeker al gebeurd. Vaak heb je dit in eigen hand, maar soms zitten oplichtingspraktijken zo goed verstopt dat zelfs experts erin trappen.

De belangrijkste risico's:

• Transacties zijn onomkeerbaar: als je geld naar een verkeerd blockchainadres stuurt, ben je je geld kwijt. Er is niemand die een transactie kan terugdraaien. Controleer daarom altijd het adres voordat je een transactie bevestigt.
• Smart contract risico's: op blockchains als Ethereum en Solana draaien duizenden smart contracts. Als er een bug in de code zit, kunnen hackers hier misbruik van maken. In het verleden zijn er miljoenen aan crypto gestolen door kwetsbaarheden in smart contracts. Dit is een risico bij het gebruik van DeFi protocollen.
• 51% aanval: als een aanvaller meer dan 50% van de rekenkracht (PoW) of staked tokens (PoS) van een netwerk controleert, kan hij theoretisch transacties manipuleren. Bij grote netwerken als Bitcoin en Ethereum is dit praktisch onmogelijk vanwege de enorme hoeveelheid nodes. Bij kleinere blockchains is dit risico groter.
• Phishing en scams: oplichters proberen via nepwebsites, nep-airdrops of social engineering je private key of seed phrase te stelen. Dit is geen zwakte van de blockchain zelf, maar van de menselijke factor.
• Exchange hacks: de blockchain zelf is veilig, maar de exchanges waar je crypto bewaart kunnen gehackt worden. Voorbeelden zijn de Bybit hack in februari 2025 (circa $1,5 miljard) en de KuCoin hack in 2020 (circa $280 miljoen, grotendeels teruggehaald). Dit is waarom het verstandig is om je crypto op een eigen wallet te bewaren als je grotere bedragen bezit.

Hoe maak je veilig gebruik van blockchain?

Blockchain kent veel toepassingsmogelijkheden. Als je op een veilige manier gebruik wil maken van blockchain, zijn er een aantal voorzorgsmaatregelen die je kunt toepassen:

1. Bewaar je seed phrase offline. Bij je wallet heb je een secret recovery phrase (ook wel seed phrase genoemd). Deze zin kun je gebruiken om toegang te krijgen tot je wallet wanneer je een nieuw apparaat hebt, of je wachtwoord bent vergeten. Dit betekent ook dat anderen, vanuit overal in de wereld, met deze zin toegang kunnen krijgen tot je wallet. Schrijf deze op papier en bewaar het op een veilige plek. Deel deze zin met niemand.
2. Controleer altijd het adres. Wanneer je crypto verstuurt, controleer altijd dubbelop of je het naar het juiste adres stuurt. Transacties op de blockchain zijn onomkeerbaar.
3. Gebruik een hardware wallet voor grote bedragen. Een hardware wallet (zoals een Ledger of Trezor) bewaart je private keys offline, waardoor hackers er niet bij kunnen, zelfs als je computer gehackt wordt.
4. Kies een MiCA gelicenseerde exchange. Als je crypto koopt via een exchange, kies dan voor een platform met een MiCA licentie. Exchanges als Bitvavo (AFM), Bybit EU (Oostenrijk) en OKX (Malta) moeten voldoen aan strenge Europese eisen op het gebied van consumentenbescherming en vermogensscheiding. Bitvavo biedt daarnaast een Accountgarantie tot €100.000.
5. Wees kritisch op DeFi protocollen. Doe altijd grondig onderzoek (DYOR) voordat je je crypto verbindt aan een DeFi protocol. Controleer of het protocol geaudit is en hoelang het al bestaat.
6. Activeer 2FA. Schakel altijd tweefactorauthenticatie (2FA) in op je exchange account. Gebruik bij voorkeur een authenticator app in plaats van SMS.

De veiligheid van blockchain samengevat

Blockchain wordt vaak genoemd als een enorm veilig systeem, en dat is terecht. De drie pijlers van blockchainveiligheid zijn: het decentrale karakter, de consensus algoritmen (PoW en PoS) en de cryptografische beveiliging. Samen zorgen deze ervoor dat transacties niet gemanipuleerd kunnen worden en het netwerk vrijwel altijd beschikbaar is.

Toch kan er het een en ander misgaan bij het gebruik van blockchain. De blockchain zelf is veilig, maar de toepassingen eromheen (exchanges, smart contracts, wallets) zijn dat niet altijd. Het grootste risico zit bij de menselijke factor: phishing, scams en het verliezen van je seed phrase.

Door je crypto te kopen bij een MiCA gelicenseerde exchange, een hardware wallet te gebruiken voor grotere bedragen, en altijd je seed phrase veilig te bewaren, minimaliseer je de risico's aanzienlijk.

Hopelijk hebben we je vandaag wat bij kunnen leren over de veiligheid van blockchain en hoe je hier het beste mee om kunt gaan! Lees ook eens ons artikel over de geschiedenis van blockchain.

Disclaimer: Alle informatie op Crypto.be – wat ook voor deze pagina geldt – is geen financieel advies en wij zijn geen financieel adviseurs. Wij zijn niet verantwoordelijk voor jouw financiële keuzes. De informatie op deze website is louter informatief en educatief bedoeld. Zoek professioneel advies indien je daar behoefte aan hebt. Resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst.