Malta waarschuwt dat crypto bedrijven Europa verlaten als EU toezicht centraliseert

Malta verzet zich openlijk tegen plannen van de Europese Unie om het toezicht op crypto te centraliseren onder de in Parijs gevestigde ESMA. Het kleinste EU lidstaat zou daarmee het directe toezicht verliezen op grote namen als Crypto.com, Bitpanda en OKX die zich op het eiland hebben gevestigd. Kenneth Farrugia, CEO van Malta's financiële toezichthouder MFSA, noemt de centralisatie plannen een politiek gemotiveerde aanval ingegeven door jaloezie op Malta's succes. Hij waarschuwt dat cryptobedrijven simpelweg naar Dubai, Abu Dhabi of de VS vertrekken als Europa politieke spelletjes speelt.

Blockchain Island verdedigt zijn positie

Malta verwierf in 2018 de bijnaam Blockchain Island door als eerste Europees land een uitgebreid regelgevend kader voor blockchain en crypto op te zetten. Die voorsprong trok de sector aan, gecombineerd met een belastingstructuur die sommige internationale bedrijven een effectief tarief van 5% biedt. Het resultaat: vier van de eerste vijftien MiCA licenties gingen naar Malta en het eiland telt inmiddels dertien MiCA gelicentieerde crypto bedrijven.

Farrugia ziet de centralisatie plannen als een poging om Malta's voorsprong teniet te doen. Andere landen hadden eerder moeten anticiperen op de richting van de markt, stelt hij. De MFSA heeft 520 medewerkers in dienst, bijna evenveel als de Zwitserse toezichthouder Finma die een veel grotere financiële sector overziet. Advocaat Ian Gauci, die meehielp aan het opstellen van Malta's cryptokader, stelt dat bedrijven naar het eiland komen omdat de toezichthouder hun businessmodel, risico's en technologie begrijpt. Een onervaren toezichthouder levert volgens hem alleen maar problemen op.

Frankrijk, Italië en Oostenrijk drijven centralisatie aan

De druk om cryptotoezicht te centraliseren komt van Frankrijk, Italië en Oostenrijk, die publiekelijk opriepen tot gecentraliseerde regulering vanwege grote verschillen in hoe landen MiCA licenties toekennen. ESMA directeur Natasha Cazenave waarschuwt dat alleen vertrouwen op nationale toezichthouders ruimte creëert voor regulatory shopping, waarbij bedrijven zich vestigen in de meest gunstige jurisdictie om vervolgens over de hele EU te opereren.

Frankrijk is bijzonder teleurgesteld over zijn eigen prestaties tot nu toe. Ondanks president Macrons steun voor de crypto industrie had in januari 40% van de in Frankrijk geregistreerde cryptobedrijven nog geen MiCA licentie aangevraagd. EU commissaris Maria Luis Albuquerque reist langs alle 27 lidstaten om het bredere project van de Savings and Investment Union uit te leggen en heeft er inmiddels 23 bezocht. Zij stelt dat crypto per definitie grensoverschrijdend is en dat gespecialiseerde toezichtcapaciteit schaars en duur is, waardoor één gecentraliseerd expertisecentrum logisch is.

OKX affaire gooit olie op het vuur

De spanningen worden versterkt door een ESMA peer review van Malta's besluit om OKX een MiCA pre autorisatie te verlenen, slechts een maand voordat de exchange in de VS $504 miljoen aan boetes accepteerde voor het runnen van een ongelicentieerd geldtransactiebedrijf met een volume van $1 biljoen. Twaalf ESMA vertegenwoordigers vlogen naar Malta om meer dan 7.000 documenten door te nemen. De conclusie was dat Malta's regime grotendeels aan de verwachtingen voldeed, maar dat de geschiedenis van het bedrijf niet adequaat was meegewogen en de beoordeling grondiger had moeten zijn. Farrugia beschouwt de review als een poging om Malta tegen te houden bij het verlenen van licenties.

Crypto bedrijven dreigen Europa te verlaten

Blockchain's Malta CEO Fiorentina D'Amore noemt de centralisatie plannen een machtsgrijp die bepaalt wie wint en verliest op de Europese cryptomarkt. Een senior executive van een groot crypto bedrijf op Malta zegt dat het onduidelijk is of bedrijven opnieuw een licentie moeten aanvragen of vertegenwoordigers in Parijs moeten aanstellen. Die onzekerheid maakt planning vrijwel onmogelijk.

Farrugia verwacht dat de sector op Malta niet verder groeit als de EU doorgaat met extra regulering. Geconfronteerd met bureaucratie vertrekken cryptobedrijven naar plekken waar ze efficiënter kunnen opereren. Ze verhuizen naar Dubai, naar Abu Dhabi, naar Azië, naar de VS, waarschuwt hij. Als we politieke spelletjes gaan spelen, verliezen we simpelweg de hele industrie. De strijd om het cryptotoezicht in Europa is daarmee niet alleen een regulatoire kwestie maar een geopolitieke machtsstrijd over waar de toekomst van digitale financiën in Europa wordt bepaald: in dertien kantoren verspreid over het continent, of in één gebouw in Parijs.